Bir öğrenci bugün öğrendiği bir konuyu çok iyi bildiğini düşünürken birkaç hafta sonra aynı konuyla ilgili sorularda zorlanabilir. Özellikle LGS ve YKS hazırlığında öğrencilerden sıkça şu cümleyi duyarız:
“Bu konuyu çalışmıştım ama unutmuşum.”
Bu durum her zaman öğrencinin yeterince çalışmadığı anlamına gelmez. Asıl sorun çoğu zaman bilginin öğrenilme ve tekrar edilme biçimidir.
Bir konuyu anlamak ile o bilgiyi uzun süre hatırlayabilmek aynı şey değildir.
Peki öğrenciler öğrendiklerini neden unutuyor ve bilgilerin daha kalıcı hale gelmesi için nasıl çalışmak gerekiyor?
Öğrendiğimiz Bilgileri Neden Unutuyoruz?
Yeni öğrenilen bilgiler kullanılmadığında zaman içerisinde unutulabilir.
Öğrenci bir konuyu ders sırasında çok iyi anlayabilir. Hatta hemen ardından çözdüğü soruların tamamını doğru yapabilir.
Ancak konuya uzun süre geri dönmezse birkaç hafta sonra bazı ayrıntıları hatırlamakta zorlanabilir.
Özellikle sınava hazırlanan öğrenciler açısından önemli olan yalnızca:
“Konuyu öğrendim.”
diyebilmek değil;
“Bu konuyu sınav gününe kadar hatırlayabilecek miyim?”
sorusuna da cevap verebilmektir.
Bu nedenle öğrenme süreci konu anlatımı bittiğinde tamamlanmış sayılmamalıdır.
Bir Konuyu Bir Kez Çalışmak Yeterli mi?
Genellikle hayır.
Öğrencilerin yaptığı önemli hatalardan biri, bir konuyu tamamladıktan sonra o konuya aylarca geri dönmemektir.
Örneğin öğrenci eylül ayında öğrendiği bir matematik konusuyla tekrar mart ayında karşılaşırsa bilgilerin bir bölümünü unutmuş olabilir.
Bu nedenle sınav hazırlığında çalışma sistemi:
Öğren → Uygula → Tekrar Et → Kontrol Et
şeklinde ilerlemelidir.
Tekrar, öğrenmenin sonrasında yapılan ayrı bir faaliyet değil, öğrenme sürecinin bir parçasıdır.
Kalıcı Öğrenme İçin Tekrar Ne Zaman Yapılmalı?
Tekrarların tamamını sınavdan birkaç gün önce yapmak yerine zamana yaymak daha doğru bir çalışma yöntemidir.
Öğrenci yeni öğrendiği bir konuyu belirli aralıklarla yeniden hatırlamaya çalışabilir.
Örneğin konu öğrenildikten sonra kısa bir tekrar yapılabilir. Birkaç gün sonra konuya yeniden dönülebilir. Sonraki haftalarda ise kısa testler ve sorularla bilgi kontrol edilebilir.
Burada önemli olan her tekrarda konuyu baştan sona yeniden çalışmak değildir.
Bazen 10-15 dakikalık doğru bir tekrar, uzun süreli bir konu çalışmasından daha yararlı olabilir.
Tekrar Yapmak Sadece Konuyu Yeniden Okumak mıdır?
Hayır.
Öğrencinin kitabı veya defteri tekrar tekrar okuması, bilgilerin tanıdık gelmesine neden olabilir.
Fakat bir bilginin tanıdık gelmesi, o bilginin gerçekten öğrenildiğini göstermeyebilir.
Bunun yerine öğrenci kitabını kapatıp kendisine şu soruyu sorabilir:
“Bu konudan ne hatırlıyorum?”
Ardından hatırladığı bilgileri yazabilir veya anlatabilir.
Örneğin öğrenci bir fen bilimleri konusunu çalıştıktan sonra defterini kapatarak konunun temel noktalarını kendi cümleleriyle anlatmaya çalışabilir.
Hatırlayamadığı noktalar öğrencinin tekrar etmesi gereken bölümleri gösterir.
Soru Çözmek Bilginin Kalıcılığını Artırır mı?
Soru çözmek yalnızca sınav pratiği değildir.
Aynı zamanda öğrencinin öğrendiği bilgiyi hatırlamasını ve kullanmasını sağlar.
Öğrenci farklı soru tipleriyle karşılaştıkça bilgiyi yalnızca ezberlemek yerine nerede ve nasıl kullanacağını öğrenir.
Bu nedenle konu çalışıldıktan sonra mutlaka seviyeye uygun sorular çözülmelidir.
Ancak bütün soruları aynı gün çözmek yerine bazı soruların sonraki günlere ve haftalara bırakılması da yararlı olabilir.
Böylece öğrenci eski bilgilerini tekrar hatırlamak zorunda kalır.
Yanlış Yapılan Sorular Neden Önemlidir?
Öğrenciler genellikle doğru yaptıkları sorulardan memnun olur, yanlış yaptıkları soruları ise mümkün olduğunca çabuk geçmek ister.
Oysa öğrenme açısından en değerli sorulardan bazıları yanlış yapılan sorulardır.
Çünkü yanlış soru öğrenciye hangi noktada eksiği olduğunu gösterir.
Öğrenci yanlış yaptığı sorunun yalnızca doğru cevabına bakmamalıdır.
Şunu da araştırmalıdır:
“Ben bu soruyu neden yanlış yaptım?”
Konu eksikliği mi vardı?
Bilgiyi mi unuttum?
Soruyu mu yanlış okudum?
İşlem hatası mı yaptım?
Sorunun mantığını mı anlayamadım?
Yanlışın nedeni bulunduğunda çalışma daha verimli hale gelir.
Eski Konular Yeni Konularla Birlikte Çalışılmalı mı?
Evet.
Özellikle LGS ve YKS hazırlığında öğrencinin bütün zamanını yalnızca o hafta öğrendiği konulara ayırması eski konuların unutulmasına yol açabilir.
Bu nedenle çalışma programında yeni konular ile eski konular birlikte yer almalıdır.
Örneğin günlük programın bir bölümü yeni konuya ayrılırken küçük bir bölümü önceki haftalarda öğrenilen konuların tekrarına ayrılabilir.
Böylece öğrenci bir yandan ilerlerken diğer yandan eski bilgilerini canlı tutar.
Deneme Sınavları Unutulan Konuları Nasıl Gösterir?
Deneme sınavlarının önemli görevlerinden biri öğrencinin hangi bilgileri unuttuğunu göstermektir.
Öğrenci daha önce öğrendiği bir konudan sürekli yanlış yapıyorsa o konunun yeniden ele alınması gerekebilir.
Bu nedenle deneme sınavından sonra yalnızca toplam nete bakmak yeterli değildir.
Örneğin;
Matematik: 15 net
bilgisi tek başına öğrencinin nasıl çalışması gerektiğini göstermez.
Ancak öğrencinin hangi konulardan yanlış yaptığı incelendiğinde bir sonraki çalışma programı daha doğru hazırlanabilir.
Deneme sınavı bir sonuç belgesi olmaktan çok öğrencinin çalışma programına yön veren bir araç olarak görülmelidir.
LGS Öğrencileri Unutmamak İçin Nasıl Çalışmalı?
LGS hazırlığında konular eğitim yılı boyunca birikerek ilerler.
Bu nedenle öğrencinin yalnızca okulda işlenen güncel konulara çalışması yeterli olmayabilir.
Haftalık program içerisinde önceki konulardan kısa tekrarlar ve karma sorular bulunmalıdır.
Örneğin öğrenci yeni öğrendiği matematik konusunun sorularını çözerken haftanın başka bir gününde daha önce tamamladığı konulardan karma bir test çözebilir.
Böylece eski bilgiler düzenli olarak yeniden kullanılır.
YKS Öğrencileri Unutmamak İçin Nasıl Çalışmalı?
YKS’de konu sayısı çok daha fazladır ve hazırlık süreci uzun olabilir.
Özellikle TYT konuları erken dönemde tamamlandığında öğrencinin bu konuları yıl boyunca canlı tutması gerekir.
Bu nedenle YKS öğrencilerinin çalışma programlarında karma testlere, branş denemelerine ve genel denemelere düzenli olarak yer verilmesi önemlidir.
Öğrenci yalnızca yeni konulara ilerlememeli, daha önce öğrendiği bilgileri de belirli aralıklarla sınamalıdır.
Telefon ve Sosyal Medya Öğrenmeyi Etkileyebilir mi?
Ders çalışırken sürekli telefon kontrol etmek öğrencinin dikkatinin sık sık bölünmesine neden olabilir.
Özellikle yoğun dikkat gerektiren bir konuyu öğrenirken bildirimlere bakmak veya kısa süreli sosyal medya kullanmak çalışma bütünlüğünü bozabilir.
Bu nedenle öğrencinin ders çalışma zamanıyla dinlenme zamanını mümkün olduğunca ayırması faydalıdır.
Teknoloji eğitim için kullanılabilir; ancak ders çalışma sırasında öğrencinin dikkatini yöneten araç haline gelmemelidir.
Yapay Zekâ Tekrar Yapmak İçin Kullanılabilir mi?
Doğru kullanıldığında evet.
Öğrenci yapay zekâdan daha önce öğrendiği bir konuyla ilgili kısa bir test hazırlamasını isteyebilir.
Örneğin:
“8. sınıf öğrencisiyim. Üslü ifadeleri iki hafta önce öğrendim. Konuyu hatırlayıp hatırlamadığımı ölçmek için bana 10 soru sor.”
şeklinde kullanılabilir.
Ancak öğrenci soruların cevaplarını doğrudan istemek yerine önce kendisi çözmeye çalışmalıdır.
Yapay zekâ burada öğrencinin yerine çalışan değil, öğrencinin kendisini sınamasına yardımcı olan bir araç olmalıdır.
Kalıcı Öğrenmenin Formülü Nedir?
Tek bir formül bulunmasa da etkili bir çalışma düzenini şöyle özetleyebiliriz:
ÖĞREN → SORU ÇÖZ → HATIRLA → TEKRAR ET → KENDİNİ TEST ET → EKSİĞİNİ TAMAMLA
Bu döngü düzenli olarak tekrarlandığında öğrenci yalnızca yeni bilgi öğrenmekle kalmaz, daha önce öğrendiği bilgileri de korumaya çalışır.
Liders’te Kalıcı Öğrenme ve Öğrenci Takibi
Liders Eğitim Kurumlarında öğrencinin bir konuyu bir kez görmesini yeterli kabul etmiyoruz.
Öğrenmenin devamlılığında tekrar, soru çözümü, deneme sınavları, eksiklerin belirlenmesi ve öğrenci takibi birlikte değerlendirilmelidir.
Öğrencinin hangi konuyu öğrendiği kadar, hangi konuyu unuttuğunu veya hangi noktada tekrar desteğine ihtiyaç duyduğunu belirlemek de önemlidir.
Çünkü eğitimde amaç yalnızca konuları bitirmek değildir.
Amaç, öğrenilen bilgiyi gerektiği zaman kullanabilmektir.
Sonuç: Öğrenmek Yetmez, Hatırlamak Gerekir
Öğrencinin bir konuyu unutması başarısız olduğu anlamına gelmez.
Önemli olan unutmayı fark etmek ve çalışma sistemini buna göre düzenlemektir.
Düzenli tekrar yapan, eski konulardan soru çözen, yanlışlarını analiz eden ve kendisini belirli aralıklarla test eden öğrenciler öğrenme süreçlerini daha sağlıklı yönetebilir.
Bu nedenle öğrencinin çalışma programında yalnızca:
“Bugün ne öğreneceğim?”
sorusu bulunmamalıdır.
Bir soru daha olmalıdır:
“Daha önce öğrendiklerimden bugün neyi tekrar edeceğim?”
LİDERS Eğitim Kurumları
Öğren • Tekrar Et • Pekiştir • Başar
Kadıköy – Suadiye
531 837 07 93
liders.net.tr
Instagram: lidersegitim